مختصات بازار

مهم‌ترین رویداد هفته گذشته را می‌توان غافلگیری فعالان بازار از تک‌نرخی شدن ارز دانست؛ رخدادی که شاخص AMVI را تا سطح ۸۱ افزایش داد و در نتیجه، تداوم رشد بازار تا محدوده ۵ میلیون واحدی شاخص کل را منطقی جلوه داد.

هم‌زمان، ارزش معاملات به رکورد سال ۱۳۹۹ نزدیک شده که در کنار افزایش تنش‌های سیاسی، نوعی تضاد معنادار در فضای بازار ایجاد کرده است؛ تضادی که به زد و خورد شدید میان خریداران و فروشندگان انجامیده و پایداری روند صعودی را با نگرانی‌هایی همراه کرده است.

با توقف رشد دلار و افزایش ریسک‌های سیاسی، نمادهای بزرگ و سهم‌هایی که در ماه‌های اخیر بازدهی بالایی ثبت کرده بودند، با فشار فروش مواجه شدند و شاخص کل وارد فاز اصلاح شد. هم‌زمان افت نرخ دلار و کاهش بهای جهانی انس، افت حدود ۱۰ درصدی صندوق‌های طلا را به دنبال داشت و بخشی از نقدینگی را موقتاً به سمت ابزارهای با درآمد ثابت سوق داد.

با این حال، در صورت عدم بروز رویداد منفی سیاسی، اصلاح اخیر را نمی‌توان عمیق و پایدار ارزیابی کرد. تغییر رئیس بانک مرکزی و بازگشت آقای همتی، انتظارات مثبتی را در بازار ایجاد کرده است؛ انتظاراتی که حول محور سیاست‌های انضباطی، نرخ بهره منطقی و حرکت به سمت شفافیت و رقابتی‌شدن بازار ارز شکل گرفته و می‌تواند در کنار کاهش ریسک‌های سیاسی، زمینه بازگشت تدریجی اعتماد و بهبود روند بازار سرمایه را فراهم کند.

اگرچه ریسک‌های سیاسی و نظامی همچنان پابرجاست، اما با گذر زمان، تنش نظامی گذشته به‌تدریج از ذهن فعالان بازار سرمایه کمرنگ شده است. با نرخ بهره در سطح ۴۰ درصد، بر اساس مدل گوردون، نسبت P/E آینده‌نگر (Forward P/E) معادل ۳ تا ۳.۵ تنها سطحی است که با در نظر گرفتن ریسک‌های فعلی، سرمایه‌گذاری را از منظر ارزندگی توجیه‌پذیر نشان می‌دهد.

این در حالی است که متوسط Forward P/E صنایع، با فرض دلار ۱۱۰ هزار تومانی در تالار دوم، به بیش از ۵ واحد رسیده است. همچنین شاخص ارزندگی آبنوس، موسوم به Abnous Market Valuation Index (AMVI)، عددی در محدوده ۷۰ را نشان می‌دهد.

در مجموع می‌توان گفت بخش عمده شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه، پس از رشد قابل توجه ماه‌های اخیر، جذابیت ارزندگی گذشته را از دست داده‌اند. با این حال، همچنان تعدادی از نمادهای کوچک‌مقیاس بازار وجود دارند که در محدوده ارزندگی معامله می‌شوند و دارای Forward P/E حدود ۳ یا حتی کمتر از ۳ هستند.